Khí hậu và giới hạn của đàm phán đa phương

Cơ chế đàm phán khí hậu toàn cầu vận hành theo nguyên tắc đồng thuận: một văn kiện chỉ được thông qua khi không nước nào phản đối. Nguyên tắc này bảo đảm tính chính danh, và đó là lý do nó tồn tại.

Cái giá của nó là mọi văn kiện đều bị kéo về phía mẫu số chung nhỏ nhất.

Vì sao đồng thuận dẫn tới cam kết yếu

Với gần hai trăm bên tham gia có lợi ích rất khác nhau — nước xuất khẩu dầu, đảo quốc nhỏ đối mặt nước biển dâng, nền kinh tế đang công nghiệp hoá — bất kỳ điều khoản nào đủ mạnh để tạo ra thay đổi cũng sẽ vấp phải phản đối của một nhóm.

Kết quả là ngôn ngữ được làm mềm cho tới khi không ai phản đối nữa, mà thường thì lúc đó nó cũng không còn ràng buộc ai.

Những gì đang thay thế

Điều đáng chú ý là hành động thực chất ngày càng ít diễn ra ở các hội nghị lớn và ngày càng nhiều ở ba nơi khác: quy định trong nước của các nền kinh tế lớn, thoả thuận song phương hoặc nhóm nhỏ, và áp lực từ thị trường tài chính.

Một quy định về phát thải áp dụng cho hàng nhập khẩu vào một thị trường lớn có tác động thực tế nhanh hơn nhiều so với một tuyên bố chung được một trăm chín mươi nước ký.

Cách tiếp cận này hiệu quả hơn nhưng kém công bằng hơn: nó cho phép nước lớn đặt luật chơi cho nước nhỏ mà không cần thương lượng.

Câu hỏi còn bỏ ngỏ

Liệu tập hợp các sáng kiến rời rạc có cộng lại thành đủ hay không, và ai chịu trách nhiệm khi chúng không cộng lại thành đủ. Cơ chế đồng thuận ít nhất có một địa chỉ để quy trách nhiệm. Mô hình phân tán thì không.