Tất cả bài viết, xếp từ mới tới cũ.
Suốt hơn 70 năm sống tách biệt với Trung Quốc, Đài Loan ngày càng muốn tự quyết tương lai. Nhưng tuyên bố độc lập có thể kéo theo chiến tranh, trong khi Mỹ chưa cam kết chắc chắn sẽ bảo vệ hòn đảo.
Mỹ vượt trội Iran về quân sự, nhưng sau nhiều tháng chiến tranh Trump vẫn chưa đạt được mục tiêu. Điều gì đã biến một chiến dịch tưởng dễ thắng thành cái bẫy chiến lược ngày càng đắt đỏ?
Trong sách giáo khoa, chính sách đối ngoại là kết quả của tính toán lợi ích quốc gia. Trên thực tế, nó thường được định hình trước hết bởi những gì bán được cho cử tri trong nước. Bài viết theo dấu ba cơ chế khiến điều đó xảy ra: chu kỳ bầu cử ngắn hơn thời gian đàm phán, áp lực dư luận theo thời gian thực, và nhu cầu chứng minh cứng rắn. Hệ quả là đối tác nước ngoài ngày càng khó dự đoán một quốc gia sẽ giữ cam kết tới đâu.
Học thuyết răn đe được xây cho một thế giới mà hành động gây hấn nhìn thấy rõ và quy trách nhiệm được. Bài viết xem học thuyết đó vận hành thế nào khi áp lực diễn ra dưới ngưỡng xung đột vũ trang: tấn công mạng, gây nhiễu, gây sức ép kinh tế, dùng lực lượng không phù hiệu. Vấn đề trung tâm là khi không chứng minh được ai làm, lời đe doạ đáp trả mất phần lớn sức nặng của nó.
Kiểm soát xuất khẩu, sàng lọc đầu tư và dịch chuyển sản xuất đang biến thương mại từ lĩnh vực hợp tác thành mặt trận cạnh tranh chiến lược. Bài viết xem lại cách các công cụ này được dùng trong vài năm gần đây, chúng thật sự làm chậm được đối phương tới đâu, và cái giá phải trả ở phía áp dụng. Phần cuối đặt câu hỏi cho các nền kinh tế trung bình: đứng giữa hai chuỗi cung ứng đang tách rời thì chọn thế nào.
Phán quyết của toà án quốc tế không tự thi hành, và không có lực lượng nào đứng sau bắt buộc thực hiện. Vậy vì sao một số phán quyết vẫn tạo ra hệ quả thật, còn số khác bị bỏ qua hoàn toàn? Bài viết tách ba yếu tố thường quyết định: bên thua có phụ thuộc vào các quan hệ khác hay không, phán quyết có được nước lớn hậu thuẫn hay không, và nó có tạo ra chi phí danh tiếng đủ lớn hay không.
Mỗi lần có công nghệ mới, người ta lại cho rằng trật tự quốc tế sắp đảo lộn. Lịch sử cho thấy điều quyết định không phải ai phát minh ra trước, mà ai tích hợp được nó vào bộ máy quân sự, kinh tế và hành chính sẵn có. Bài viết áp khung đó vào trí tuệ nhân tạo: đâu là chỗ nó thật sự dịch chuyển cán cân, đâu là chỗ nó chỉ làm nhanh hơn những việc vốn đã làm được, và vì sao khoảng cách giữa hai điều đó lớn hơn nhiều người nghĩ.
Ba mươi năm hội nghị khí hậu đã tạo ra khuôn khổ, mục tiêu và ngôn ngữ chung, nhưng không tạo ra đủ hành động. Bài viết cho rằng vấn đề nằm ở chính cơ chế đồng thuận: khi mọi quyết định cần tất cả cùng gật đầu, kết quả luôn bị kéo về mức thấp nhất mà bên miễn cưỡng nhất chấp nhận được. Phần cuối xem xét các cơ chế thay thế đang được thử nghiệm và vì sao chúng cũng chưa thoát khỏi thế bế tắc đó.
Chủ nghĩa hiện thực là trường phái có ảnh hưởng nhất trong quan hệ quốc tế, và cũng là trường phái bị hiểu sai nhiều nhất. Bài viết tách phần lõi mà nó giải thích rất tốt — cạnh tranh an ninh, cân bằng quyền lực, tính toán tương quan lực lượng — khỏi những chỗ nó thường hụt: vai trò của thể chế, sức nặng của chính trị trong nước, và các quyết định đi ngược lợi ích. Biết một lý thuyết sai ở đâu quan trọng không kém biết nó đúng ở đâu.
Một chính phủ mới có thể giữ nguyên mọi hiệp ước đã ký nhưng thay đổi hoàn toàn nhịp độ thực thi. Bài viết nhìn vào đợt chuyển giao lãnh đạo gần đây ở Nhật Bản và những gì nó có thể đổi trong chính sách an ninh, quan hệ với các nước láng giềng và chi tiêu quốc phòng. Phần cuối nêu ba chỉ dấu cụ thể nên theo dõi trong sáu tháng tới để biết đây là thay đổi thật hay chỉ là đổi người.
Khi cử tri trong nước chia rẽ sâu, khả năng cam kết dài hạn với đồng minh bên ngoài suy giảm theo. Bài viết nhìn vào các nền dân chủ châu Âu, nơi đồng thuận đối ngoại từng kéo dài qua nhiều đời chính phủ nay bị đặt lại từ đầu sau mỗi kỳ bầu cử. Phần giữa bài tách hai thứ hay bị gộp làm một: sự thay đổi trong dư luận, và sự thay đổi trong cách các đảng khai thác dư luận đó.
Quan hệ giữa bên bảo trợ và lực lượng uỷ nhiệm hiếm khi là quan hệ chỉ huy. Bên bảo trợ cấp vũ khí, tiền và huấn luyện, nhưng không kiểm soát được từng quyết định trên thực địa — và khoảng cách đó tạo ra rủi ro leo thang ngoài ý muốn cho cả hai. Bài viết đi qua vài trường hợp ở Trung Đông để chỉ ra khi nào bên uỷ nhiệm hành động vượt ngoài ý muốn của bên bảo trợ, và điều gì xảy ra sau đó.
