Kinh tế Trung Quốc và câu hỏi về mô hình tăng trưởng tiếp theo
Mô hình dựa vào đầu tư và xuất khẩu đã đưa một nền kinh tế lớn đi rất xa. Câu hỏi là điều gì thay thế nó khi dư địa cạn dần.
Mô hình tăng trưởng dựa vào đầu tư hạ tầng và xuất khẩu chế tạo có một đặc điểm: nó hiệu quả phi thường ở giai đoạn đầu và mất dần hiệu quả khi nền kinh tế đã lớn.
Lý do là toán học chứ không phải chính trị. Khi tỷ lệ đầu tư đã ở mức rất cao, mỗi đồng đầu tư thêm tạo ra ít sản lượng hơn đồng trước.
Ba đường ra thường được nêu
Chuyển sang tiêu dùng nội địa. Về lý thuyết là đường ra tự nhiên nhất. Khó khăn nằm ở chỗ nó đòi hỏi chuyển thu nhập từ khu vực nhà nước và doanh nghiệp sang hộ gia đình, tức là đụng tới phân phối quyền lực chứ không chỉ chính sách kinh tế.
Nâng cấp lên các ngành có giá trị gia tăng cao. Đang được theo đuổi quyết liệt. Trở ngại là các thị trường đích ngày càng dựng rào với những ngành này vì lý do an ninh.
Mở rộng ra thị trường mới. Giải quyết được vấn đề đầu ra trong ngắn hạn nhưng không giải quyết được vấn đề cơ cấu bên trong.
Vì sao điều này quan trọng với bên ngoài
Với các nền kinh tế trong khu vực, quỹ đạo của một nền kinh tế lớn như vậy ảnh hưởng trực tiếp tới giá hàng hoá, dòng vốn và cơ hội xuất khẩu.
Một kịch bản tăng trưởng chậm nhưng ổn định có hệ quả rất khác một kịch bản điều chỉnh đột ngột, và việc phân biệt hai kịch bản này quan trọng hơn việc đoán con số tăng trưởng của năm tới.
Điều nên tránh
Nên tránh cả hai cực: cho rằng mô hình này sắp sụp đổ, và cho rằng nó sẽ tiếp tục như cũ. Cả hai đều đã được dự đoán nhiều lần và đều chưa đúng.
Nguồn tham khảo
- Peterson Institute for International Economics — https://www.piie.com/
- The Economist — https://www.economist.com/
- Rhodium Group — https://rhg.com/
Bài viết trên đây là bản tổng hợp và phân tích do ban biên tập thực hiện, không phải bản dịch của các bài gốc. Bản quyền các bài gốc thuộc về tác giả và cơ quan báo chí tương ứng.